Od 1 września 2026 roku rozpocznie się reforma programowa określana jako „Reforma26. Kompas Jutra”. W pierwszym etapie nowa podstawa programowa obejmie przedszkola oraz uczniów klas I i IV szkół podstawowych. W kolejnych latach zmiany będą stopniowo rozszerzane na następne roczniki.
Reforma zakłada między innymi większą rolę nauczyciela w planowaniu procesu dydaktycznego oraz zmianę sposobu organizacji nauki. W podstawie programowej pojawią się doświadczenia edukacyjne, moduły tematyczne oraz tydzień projektowy.
Telefony z ograniczeniami w szkołach podstawowych
Od nowego roku szkolnego w szkołach podstawowych zacznie obowiązywać ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających komunikację, nagrywanie dźwięku lub obrazu.
Ograniczenie obejmie nie tylko czas lekcji. Zakaz będzie dotyczył również przerw, innych zajęć na terenie szkoły oraz zajęć organizowanych poza placówką.
Przepisy przewidują wyjątki. Nauczyciel będzie mógł zezwolić uczniowi na wykorzystanie urządzenia, jeżeli będzie ono potrzebne do przeprowadzenia zajęć lub sprawdzenia wiedzy. Telefon będzie można wykorzystać również w przypadku pilnej potrzeby kontaktu z rodzicem oraz bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia.
Inaczej wyglądać będzie sytuacja w liceach i technikach. Szkoły ponadpodstawowe nie zostaną objęte ustawowym zakazem. Poszczególne placówki będą jednak musiały określić w swoich statutach zasady korzystania z telefonów lub zdecydować o całkowitym zakazie.
Przyroda wraca do klas IV VI
Jedną z najważniejszych zmian programowych będzie powrót przyrody w klasach IV VI szkoły podstawowej. Przedmiot będzie realizowany w wymiarze trzech godzin tygodniowo, przy czym co najmniej dwie godziny mają być prowadzone w jednym bloku.
Biologia, chemia, fizyka i geografia jako odrębne przedmioty pojawią się od klasy VII.
Zmieni się także sposób prowadzenia zajęć technicznych. W klasach IV VI technika zostanie przekształcona w zajęcia praktyczno-techniczne. Będą one prowadzone przez dwie godziny tygodniowo w bloku.
Edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa
Od września edukacja zdrowotna stanie się przedmiotem obowiązkowym. Wyjątkiem będzie moduł dotyczący zdrowia seksualnego.
Udział ucznia w tej części zajęć będzie zależał od decyzji rodziców. W przypadku ucznia pełnoletniego decyzję podejmie on sam. Rezygnacja z udziału będzie wymagała złożenia pisemnego oświadczenia.
Zmiany dotyczące prac domowych
Nowe zasady obejmą również prace domowe. W klasach IV VIII nie będzie można zadawać praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych.
Doprecyzowane zostaną także zasady dotyczące prac pisemnych. Każda wykonana przez ucznia pisemna praca domowa będzie musiała zostać sprawdzona przez nauczyciela, a uczeń otrzyma informację zwrotną.
Szkoła będzie mogła również przewidzieć możliwość podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej za wykonywanie nieobowiązkowych prac pisemnych.
Nowa ocena funkcjonalna
W systemie oświaty pojawi się także ocena funkcjonalna. Będzie ona obowiązkowa w przypadku uczniów kierowanych do poradni psychologiczno-pedagogicznej przed wydaniem przez poradnię orzeczenia.
Ocena nie będzie koncentrować się na wynikach w nauce. Jej celem będzie określenie funkcjonowania ucznia w środowisku szkolnym, między innymi w obszarze poznawczym, emocjonalnym, społecznym i motorycznym.
Zmiany w szkolnych posiłkach
Od nowego roku szkolnego zmienią się również zasady żywienia dzieci i młodzieży w szkołach oraz przedszkolach. W posiłkach ma znaleźć się więcej warzyw, owoców i produktów roślinnych.
Raz w tygodniu obiad będzie musiał zawierać potrawę roślinną. Zupy co najmniej dwa razy w tygodniu mają być przygotowywane na bazie wywarów warzywnych.
Nowe zawody w szkołach
Od września możliwe będzie także kształcenie w 11 nowych zawodach. Wśród nich znajdą się między innymi technik cyberbezpieczeństwa, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej oraz technik architektury krajobrazu i arborystyki.
Zmiany obejmą również przyszłych maturzystów. Wiosną 2027 roku po raz pierwszy będzie można zdawać pisemną maturę z języka łacińskiego jako języka obcego, biznesu i zarządzania oraz historii tańca.
Planowany państwowy eDziennik
Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje także uruchomienie pilotażu bezpłatnego, państwowego eDziennika. Pilotaż ma rozpocząć się 22 września 2026 roku w wybranych szkołach publicznych, niepublicznych oraz szkołach artystycznych.
Uruchomienie pilotażu jest jednak uzależnione od dalszego procesu legislacyjnego. Odpowiednie zmiany w Prawie oświatowym oraz ustawie o systemie informacji oświatowej wymagają decyzji prezydenta.
Nowy rok szkolny przyniesie więc zmiany zarówno w programach nauczania, jak i codziennym funkcjonowaniu uczniów. Najbardziej widoczne będą nowe zasady korzystania z telefonów, powrót przyrody w klasach IV VI, obowiązkowa edukacja zdrowotna oraz zmienione zasady dotyczące prac domowych.