Od 11 stycznia 2027 roku w Polsce zaczną obowiązywać nowe przepisy regulujące wykonywanie pracy podczas wysokich temperatur. Rozporządzenie podpisane przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk zmienia dotychczasowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, wprowadzając konkretne limity temperatury, po których przekroczeniu wykonywanie niektórych obowiązków zawodowych będzie niedopuszczalne.
Nowe regulacje mają przede wszystkim zwiększyć bezpieczeństwo pracowników podczas coraz częściej występujących fal upałów. W ostatnich latach wysokie temperatury utrzymujące się przez wiele dni stały się poważnym wyzwaniem dla zakładów pracy, szczególnie w branży budowlanej, produkcyjnej, magazynowej czy usługowej. Dotychczas przepisy zobowiązywały pracodawców do zapewnienia odpowiednich warunków pracy, jednak nie określały jednoznacznej maksymalnej temperatury, po której przekroczeniu praca musi zostać wstrzymana.
Zgodnie z nowymi przepisami praca w pomieszczeniach nie będzie mogła być wykonywana, jeżeli temperatura przekroczy 35 stopni Celsjusza. Oznacza to, że pracodawca będzie zobowiązany do podjęcia działań eliminujących zagrożenie lub do wstrzymania wykonywania obowiązków przez pracowników.
Przepisy obejmą również osoby pracujące na zewnątrz. Limit 32 stopni Celsjusza będzie obowiązywał w przypadku prac wykonywanych na otwartej przestrzeni, które wiążą się z dużym wysiłkiem fizycznym. Rozporządzenie precyzuje, że chodzi o prace powodujące efektywny wydatek energetyczny organizmu przekraczający 1500 kcal podczas zmiany roboczej u mężczyzn oraz 1000 kcal u kobiet. Dotyczy to między innymi części prac budowlanych, drogowych, leśnych czy rolniczych.
Po przekroczeniu wskazanych limitów wykonywanie takich prac nie będzie mogło być kontynuowane. Pracodawcy będą musieli odpowiednio zaplanować organizację czasu pracy, zmienić harmonogram wykonywania obowiązków lub zastosować inne rozwiązania pozwalające zapewnić bezpieczne warunki zatrudnienia. W praktyce może to oznaczać rozpoczynanie pracy we wcześniejszych godzinach porannych, skracanie czasu wykonywania najbardziej wymagających zadań lub czasowe wstrzymywanie robót podczas największych upałów.
Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że wysoka temperatura znacząco zwiększa ryzyko odwodnienia, przegrzania organizmu, udaru cieplnego oraz osłabienia koncentracji. To z kolei może prowadzić do wzrostu liczby wypadków przy pracy, zwłaszcza podczas obsługi maszyn, wykonywania prac na wysokości czy prowadzenia pojazdów. Szczególnie narażeni są pracownicy wykonujący ciężką pracę fizyczną na otwartej przestrzeni oraz osoby zatrudnione w halach produkcyjnych i magazynach.
Eksperci zwracają uwagę, że nowe przepisy są odpowiedzią na zmieniające się warunki klimatyczne i coraz częstsze fale upałów obserwowane również w Polsce. Wprowadzenie jednoznacznych limitów temperatury ma ułatwić interpretację przepisów zarówno pracodawcom, jak i pracownikom oraz ograniczyć ryzyko sporów dotyczących bezpieczeństwa pracy podczas ekstremalnych warunków pogodowych.
Choć nowe regulacje zostały podpisane już teraz, ich wejście w życie zaplanowano na 11 stycznia 2027 roku. Kilkumiesięczny okres przejściowy ma umożliwić przedsiębiorcom przygotowanie organizacji pracy do nowych wymagań oraz dostosowanie procedur obowiązujących w zakładach pracy. Dzięki temu od początku 2027 roku obowiązywać będą jasne zasady określające, kiedy wykonywanie pracy podczas upałów będzie możliwe, a kiedy ze względów bezpieczeństwa będzie musiało zostać wstrzymane.